Ekrany kontra prawdziwe życie – książka, która może otworzyć oczy całemu pokoleniu

Nie pamiętam, kiedy ostatnio czytałem poradnik dla młodszych czytelników, który był jednocześnie tak mądry, tak aktualny i tak dobrze napisany. To książka, która nie krzyczy. Ona spokojnie otwiera oczy. I robi to skutecznie. Dlatego jeśli szukacie wartościowej publikacji dla młodych ludzi – takiej, która nie poucza, lecz inspiruje – koniecznie sięgnijcie po „Niesamowite pokolenie. Przewodnik po zabawie i wolności w świecie pełnym ekranów”. To książka ważna, potrzebna i niezwykle aktualna. A przede wszystkim przypominająca, że prawdziwe życie nadal dzieje się poza ekranem.

W świecie, w którym smartfon stał się dla wielu młodych ludzi przedłużeniem dłoni, coraz trudniej znaleźć chwilę prawdziwej ciszy, rozmowy i zwyczajnej zabawy bez patrzenia w ekran. „Niesamowite pokolenie. Przewodnik po zabawie i wolności w świecie pełnym ekranów” autorstwa Jonathan Haidt oraz Catherine Price trafia w sam środek tego problemu — ale robi to z wyczuciem, mądrością i zaskakującą lekkością.

Już sam podtytuł sugeruje, że nie będzie to kolejna książka wymierzona w młodych ludzi z okrzykiem: „Smartfony są złe!”. I rzeczywiście – autorzy nie moralizują, nie straszą na siłę i nie próbują udowodnić, że kiedyś świat był lepszy. Zamiast tego proponują coś znacznie cenniejszego: rozmowę o wolności, relacjach, emocjach i o tym, jak nie zgubić samego siebie w rzeczywistości, która nieustannie świeci ekranem prosto w twarz.

To jedna z tych książek, które trafiają nie tylko do głowy, ale również do serca. I właśnie dlatego bez najmniejszego wahania ląduje ona na półce NIK – Najlepszych Interesujących Książek. Największą siłą tej publikacji jest jej autentyczność. Autorzy doskonale rozumieją młodych ludzi. Nie piszą z pozycji wszystkowiedzących dorosłych, którzy chcą wygłosić kolejne kazanie. Oni naprawdę próbują wejść w świat dzieci i nastolatków – świat pełen presji, lajków, ciągłego porównywania się z innymi i potrzeby bycia zauważonym.

I właśnie tutaj książka zaczyna działać najmocniej. Bo pokazuje coś, o czym wielu dorosłych zapomina: młodzi ludzie nie są uzależnieni od ekranów dlatego, że są „leniwi” czy „zepsuci”. Oni po prostu dorastają w rzeczywistości, która została zaprojektowana tak, aby zatrzymać ich uwagę jak najdłużej. Media społecznościowe, aplikacje, powiadomienia, algorytmy – to wszystko działa niczym wielka cyfrowa pułapka. A przecież dziecko czy nastolatek nie zawsze ma narzędzia, by się przed tym skutecznie bronić.

Autorzy tłumaczą to w prosty, zrozumiały i niezwykle przystępny sposób. Bez akademickiego zadęcia. Bez naukowego bełkotu. Dzięki temu książkę czyta się momentami jak fascynującą opowieść o współczesnym świecie, który z jednej strony daje ogromne możliwości, ale z drugiej potrafi zabrać to, co najcenniejsze – prawdziwe relacje, spontaniczność i zwykłą radość życia.

Bardzo podoba mi się to, że „Niesamowite pokolenie” nie ogranicza się jedynie do diagnozy problemu. To nie jest książka pod tytułem: „Wszyscy jesteśmy zgubieni”. Wręcz przeciwnie. Autorzy pokazują konkretne rozwiązania i zachęcają młodych ludzi do odzyskiwania świata poza ekranem. I robią to naprawdę mądrze.

Nie ma tutaj agresywnego nawoływania do wyrzucenia telefonu przez okno. Jest za to zachęta do odkrywania życia na nowo. Do wychodzenia z domu. Do rozmów. Do budowania relacji. Do nudy, która rozwija kreatywność. Do zabawy, która nie potrzebuje Wi-Fi.

Czytając tę książkę, wielokrotnie miałem wrażenie, że autorzy przypominają o rzeczach oczywistych, które jednak w dzisiejszym świecie zaczęły gdzieś zanikać. O tym, że szczęście nie zawsze znajduje się w ekranie smartfona. Że liczba obserwujących nie definiuje wartości człowieka. Że można być sobą bez nieustannego udowadniania tego całemu internetowi.

Ogromnym atutem książki jest również jej forma. To nie jest suchy poradnik. Autorzy wykorzystują elementy powieści graficznej, interaktywne wyzwania, ciekawostki i prawdziwe historie młodych ludzi. Dzięki temu młody czytelnik nie czuje się jak na nudnej lekcji wychowawczej. Wręcz przeciwnie – ma poczucie uczestniczenia w czymś żywym, dynamicznym i bliskim jego codzienności.

Szczególnie mocno działają fragmenty dotyczące osób, które zbyt wcześnie dostały smartfony i dziś żałują, że internet tak bardzo przejął kontrolę nad ich życiem. Te historie są szczere, momentami smutne, ale bardzo potrzebne. Pokazują bowiem, że cyfrowy świat potrafi być nie tylko fascynujący, ale również bezwzględny. I właśnie za tę uczciwość najbardziej cenię tę książkę.

Autorzy nie demonizują technologii. Nie próbują wmówić czytelnikom, że internet jest wyłącznie złem. Oni po prostu pokazują, że wszystko potrzebuje równowagi. Smartfon może być narzędziem. Problem zaczyna się wtedy, gdy staje się całym światem.

To książka, którą powinny przeczytać nie tylko dzieci i nastolatki, ale również rodzice. A może przede wszystkim rodzice. Bo wielu dorosłych próbuje walczyć z problemem ekranów zakazami, nie rozumiejąc, że młodzi ludzie potrzebują przede wszystkim rozmowy, wsparcia i dobrego przykładu.

Nie sposób też nie docenić stylu autorów. Piszą lekko, obrazowo i bardzo współcześnie. Nie ma tutaj sztucznego „mówienia językiem młodzieży”, które często wypada groteskowo. Jest za to autentyczna próba porozumienia się z młodym czytelnikiem. I to działa.
Momentami miałem wrażenie, że ta książka pełni rolę przyjaciela, który mówi: „Hej, nie musisz być idealny. Nie musisz żyć pod dyktando internetu. Możesz wybierać własną drogę”.

W czasach, gdy coraz więcej osób żyje bardziej online niż offline, taka książka wydaje się wręcz potrzebna społecznie. To także publikacja, która prowokuje do refleksji dorosłych czytelników. Bo prawda jest taka, że problem uzależnienia od ekranów nie dotyczy wyłącznie młodzieży. Wielu dorosłych również nie potrafi odłożyć telefonu podczas rozmowy, rodzinnego obiadu czy spaceru. I właśnie dlatego „Niesamowite pokolenie” może stać się początkiem ważnych rozmów w wielu domach.

Nie pamiętam, kiedy ostatnio czytałem poradnik dla młodszych czytelników, który był jednocześnie tak mądry, tak aktualny i tak dobrze napisany. To książka, która nie krzyczy. Ona spokojnie otwiera oczy. I robi to skutecznie. Dlatego jeśli szukacie wartościowej publikacji dla młodych ludzi – takiej, która nie poucza, lecz inspiruje – koniecznie sięgnijcie po „Niesamowite pokolenie. Przewodnik po zabawie i wolności w świecie pełnym ekranów”. To książka ważna, potrzebna i niezwykle aktualna. A przede wszystkim przypominająca, że prawdziwe życie nadal dzieje się poza ekranem.

Książka pt. „Niesamowite pokolenie. Przewodnik po zabawie i wolności w świecie pełnym ekranów” ukazała się nakładem Wydawnictwa Zysk i S-ka