Kresowa opowieść o miłości, zdradzie i pamięci

Muszę przyznać, że ogromnie doceniam sposób, w jaki Wojciech Dutka konstruuje swoją opowieść. W „Zdradzonej” mamy historię rodzinną, dramat psychologiczny, powieść historyczną, a momentami nawet elementy grozy. I co najważniejsze – wszystko to działa razem. Nie ma tu chaosu ani nadmiaru wątków. Każdy element ma swoje miejsce. Każda scena przybliża nas do zrozumienia losów bohaterów. To właśnie za tę kreatywność, za sposób prowadzenia narracji oraz za niezwykle umiejętne budowanie historii postanowiłem wyróżnić tę książkę w szczególny sposób. „Zdradzona” trafia na moją półkę NIK – Najlepszych Interesujących Książek.

Czytanie powieści historycznych bywa jak podróż w czasie – czasem spokojna i nostalgiczna, a czasem pełna emocji, które potrafią poruszyć czytelnika znacznie mocniej, niż można się spodziewać. Właśnie taką literacką podróż proponuje w swojej powieści „Zdradzona” Wojciech Dutka. To historia, która nie tylko opowiada o losach bohaterów, ale również pozwala zajrzeć do świata, którego już nie ma, a który wciąż żyje w naszej zbiorowej pamięci.

„Zdradzona” to pierwszy tom cyklu Rodzina Szymańskich. To moje kolejne spotkanie z twórczością Wojciecha Dutki i już teraz wiem jedno – to spotkanie pozostanie w mojej czytelniczej pamięci na bardzo długo. Autor po raz kolejny udowadnia, że potrafi opowiadać historię w sposób, który nie tylko angażuje, ale przede wszystkim porusza najczulsze struny emocji.

Akcja powieści rozpoczyna się latem 1930 roku w Kutach. To miejsce ma w sobie coś magicznego – trochę nostalgii, trochę tajemnicy, a przede wszystkim atmosferę świata, który dziś istnieje już tylko w opowieściach i wspomnieniach. Dwór państwa Szymańskich staje się przestrzenią, w której splatają się losy trzech sióstr: Aldony, Konstancji i Łucji. Już od pierwszych stron widać, że autor doskonale czuje klimat dawnych Kresów. Opisy są sugestywne, ale nie przesadzone. Nie ma tu zbędnego patosu ani historycznego nadęcia. Jest natomiast coś znacznie ważniejszego – autentyczność. Czytelnik szybko zaczyna czuć się tak, jakby sam spacerował po kresowym dworze, słuchał rozmów bohaterów i obserwował ich codzienne życie. I właśnie wtedy w tę spokojną rzeczywistość wkracza Antoni Mokrzycki – kuzyn, którego przyjazd okaże się początkiem wydarzeń zmieniających wszystko.

Jednym z największych atutów tej powieści jest sposób, w jaki autor kreuje bohaterów. Trzy siostry Szymańskie są bardzo różne – i właśnie dlatego ich historie tak mocno przyciągają uwagę. Aldona jest żywiołowa, pełna emocji i gotowa rzucić się w wir uczuć bez oglądania się na konsekwencje. Konstancja wydaje się bardziej uporządkowana i stateczna, ale jej małżeństwo z oficerem Korpusu Ochrony Pogranicza zaczyna powoli pękać. Najmłodsza Łucja dopiero wchodzi w dorosłość i dopiero zaczyna odkrywać, jak skomplikowany potrafi być świat. Wojciech Dutka świetnie pokazuje, że życie nie jest czarno-białe. Bohaterowie popełniają błędy, wątpią, boją się, czasem podejmują decyzje, które zmieniają wszystko. Dzięki temu są niezwykle wiarygodni.

Autor prowadzi narrację w kilku planach czasowych. Obok wydarzeń z lat trzydziestych pojawia się rok 1967. W Warszawie na komendę Milicji Obywatelskiej trafia tajemniczy włóczęga, który nie chce powiedzieć ani słowa o sobie. Kim jest? Skąd przyszedł? I dlaczego milczy? Równolegle w Nowym Jorku pewna zakonnica zgłasza się do psychoterapeutki. Chce zrzucić habit i opowiedzieć historię, która od lat nie daje jej spokoju. Historia ta prowadzi wprost do wydarzeń sprzed wojny. Te pozornie odległe wątki zaczynają powoli się splatać. Autor robi to w sposób niezwykle umiejętny – stopniowo odsłania kolejne fragmenty układanki, budując napięcie i ciekawość czytelnika.

To, co w tej książce robi największe wrażenie, to emocjonalna siła opowieści. Dutka potrafi pisać o uczuciach w sposób prosty, ale bardzo sugestywny. Nie potrzebuje wielkich słów ani dramatycznych deklaracji. Wystarczy kilka scen, kilka dialogów, kilka gestów bohaterów – i nagle czytelnik zaczyna naprawdę przejmować się ich losem. Miłość, zazdrość, zdrada, nadzieja, strach – wszystkie te emocje są tu obecne. Autor nie ucieka też od trudnych tematów związanych z historią. Pokazuje skomplikowane relacje między Polakami, Ukraińcami, Żydami i Ormianami żyjącymi przed wojną na tych samych ziemiach. To bardzo ważny element powieści. Dzięki niemu „Zdradzona” nie jest tylko historią rodzinną czy romansem na tle dziejów. To także opowieść o świecie, który zniknął, a który wciąż pozostaje częścią naszej zbiorowej pamięci.

Trzeba też powiedzieć jasno – tę książkę czyta się naprawdę dobrze. Styl autora jest płynny, naturalny i bardzo obrazowy. Narracja prowadzona jest w taki sposób, że trudno się od niej oderwać. Każdy rozdział zostawia czytelnika z pytaniem: co będzie dalej? Każda kolejna scena odsłania nowy fragment historii.

Widać ogromną dbałość o konstrukcję całej opowieści. Poszczególne wątki nie są przypadkowe – wszystkie prowadzą do czegoś większego. To właśnie pokazuje, jak dużą kreatywnością wykazał się autor podczas budowania tej historii.

Muszę przyznać, że ogromnie doceniam sposób, w jaki Wojciech Dutka konstruuje swoją opowieść. W „Zdradzonej” mamy historię rodzinną, dramat psychologiczny, powieść historyczną, a momentami nawet elementy grozy. I co najważniejsze – wszystko to działa razem. Nie ma tu chaosu ani nadmiaru wątków. Każdy element ma swoje miejsce. Każda scena przybliża nas do zrozumienia losów bohaterów. To właśnie za tę kreatywność, za sposób prowadzenia narracji oraz za niezwykle umiejętne budowanie historii postanowiłem wyróżnić tę książkę w szczególny sposób. „Zdradzona” trafia na moją półkę NIK – Najlepszych Interesujących Książek. To miejsce zarezerwowane dla historii, które naprawdę robią wrażenie i które zostają w czytelniczej pamięci na długo. A powieść Wojciecha Dutki zdecydowanie na to zasługuje.

Największą siłą tej powieści jest to, że po jej zakończeniu trudno o niej zapomnieć. W głowie wciąż pojawiają się pytania o bohaterów, o ich decyzje, o to, jak potoczą się dalsze losy rodziny Szymańskich.
To także jedna z tych książek, które przypominają nam, jak bardzo historia potrafi wpływać na ludzkie życie. Wojna, która nadchodzi w tle wydarzeń, jest jak cień powoli przesuwający się nad światem bohaterów. Wiemy, że zmieni wszystko – choć oni jeszcze tego nie wiedzą.
Ta świadomość sprawia, że wiele scen nabiera szczególnego znaczenia.

„Zdradzona” to powieść epicka, emocjonalna i bardzo dobrze napisana. To historia o rodzinie, miłości, zdradzie i pamięci. To także opowieść o świecie Kresów – świecie pięknym, wielokulturowym i skomplikowanym.

Styl autora, sposób prowadzenia narracji oraz umiejętność budowania wielowątkowej historii zasługują na ogromne uznanie. To książka, która potrafi wzruszyć, zaintrygować i zmusić do refleksji. Jeśli ktoś szuka powieści, która łączy emocje z historią i wciąga od pierwszych stron – „Zdradzona” będzie świetnym wyborem.

Książka pt. „Zdradzona” ukazała się nakładem Wydawnictwa Lira